مطالعه تطبیقی «ضرر» به عنوان رکن مسئولیت مدنی در حقوق ایران و افغانستان
مطالعه تطبیقی «ضرر» به عنوان رکن مسئولیت مدنی در حقوق ایران و افغانستان
دوره 3، شماره 24، تیر 1400، صفحه 51 - 36
نویسندگان : محمّدمهدی کریمی نیا * و آصف صابری و مجتبی انصاری مقدم

چکیده :
مسئولیّت مدنی، دارای چهار رکن می باشد که عبارتند از: وجود فعل، وجود ضرر، وجود تقصیر و رابطه ای سببیّت میان فعل شخص و زیان به وجود آمده. از بین این چهار رکن، مهم ترین آنها وجود ضرر است. تا زمانی که ضرر محقّق نشود مسئولیّت مدنی به وجود نخواهد آمد. به عنوان مثال، راننده ای که چراغ قرمز را عبور کرده، امّا زیانی به بار نیاورده، هرچند مسئولیّت کیفری (جریمه ای نقدی) دارد، لیکن از مسئولیّت مدنی (پرداخت خسارت) مبرّاست؛ چون ضرری محقّق نشده است تا مسئولیّت مدنی را به دنبال داشته باشد. مقاله ای که در پیش رو دارید، این رکن مهم یعنی «وجود ضرر» را از جهات مختلف، از دیدگاه حقوق موضوعه ای ایران و افغانستان، مورد بحث و بررسی قرار داده است. ضرر و زیان، یا نامشروع است، مثل آتش زدن ماشین دیگری و یا مشروع است، مثل شکستن درب توسط مأمور اجرا. این نوشته، به مباحثی از ضرر نامشروع پرداخته است و ضرر مشروع از موضوع بحث آن، خارج خواهد بود.

واژگان کلیدی :
مسئولیت مدنی، رکن، ضرر، ضرر مادی، ضرر معنوی و ضرر بدنی.