موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات 2676-5764 7 79 2026 02 14 توسعه نرم‌افزار مبتنی بر هوش مصنوعی برای تحلیل حرکات ورزشی و ارائه بازخورد اصلاحی 43 61 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA رضا گروه تربیت بدنی و مدیریت ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، تهران 2025 08 05 تحلیل حرکات ورزشی و ارائه بازخورد اصلاحی، از مهم‌ترین مؤلفه‌های ارتقای عملکرد، پیشگیری از آسیب و بهبود فرایند یادگیری حرکتی در ورزشکاران حرفه‌ای، نیمه‌حرفه‌ای و حتی افراد عادی است. در گذشته، تحلیل حرکت عمدتاً بر مشاهده مستقیم مربی، فیلم‌برداری ساده، آزمون‌های میدانی و تجربه متخصصان تکیه داشت؛ اما با گسترش فناوری‌های دیجیتال، بینایی ماشین، یادگیری ماشین، یادگیری عمیق، حسگرهای پوشیدنی و سامانه‌های هوشمند، امکان تحلیل دقیق‌تر، سریع‌تر و داده‌محور حرکات ورزشی فراهم شده است. نرم‌افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند با دریافت داده‌های تصویری یا حسگری، وضعیت مفاصل، الگوهای حرکتی، سرعت، شتاب، زاویه‌ها، تقارن حرکتی، خطاهای تکنیکی و شاخص‌های خطر آسیب را شناسایی کرده و بر اساس مدل‌های علمی، بازخورد اصلاحی ارائه دهند. هدف مقاله حاضر، تبیین مبانی نظری و فنی توسعه نرم‌افزار مبتنی بر هوش مصنوعی برای تحلیل حرکات ورزشی و ارائه بازخورد اصلاحی است. این مقاله با رویکرد مروری ـ تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر داخلی و خارجی در حوزه بیومکانیک ورزشی، یادگیری حرکتی، هوش مصنوعی، بینایی ماشین، تحلیل حرکت و فناوری ورزشی تدوین شده است. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که چنین نرم‌افزاری باید از چند لایه اصلی شامل گردآوری داده، پیش‌پردازش، تشخیص وضعیت بدن، استخراج ویژگی‌های حرکتی، تحلیل الگوی حرکت، شناسایی خطا، تولید بازخورد و ارزیابی اثربخشی تشکیل شود. همچنین، کیفیت داده، اعتبار مدل، قابلیت تفسیر، شخصی‌سازی بازخورد، حریم خصوصی، سهولت استفاده و انطباق با اصول علمی تمرین و یادگیری حرکتی از عوامل کلیدی موفقیت این نوع نرم‌افزارها هستند. نتیجه مقاله نشان می‌دهد که توسعه نرم‌افزار هوشمند تحلیل حرکات ورزشی، در صورت طراحی علمی و اعتبارسنجی دقیق، می‌تواند نقش مهمی در تحول مربیگری، بازتوانی، آموزش مهارت‌های ورزشی و پیشگیری از آسیب ایفا کند. /downloadfilepdf/12562