موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات 2676-5764 7 80 2026 01 12 تحلیل ارتعاشات و پایداری سازه‌های دریایی در مواجهه با امواج ناشی از تغییرات اقلیمی 49 60 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA رضا گروه مهندسی عمران، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران 2025 06 10 سازه‌های دریایی از مهم‌ترین زیرساخت‌های راهبردی در توسعه اقتصادی، حمل‌ونقل، استخراج منابع انرژی، پشتیبانی از صنایع فراساحلی و حفاظت از نواحی ساحلی به شمار می‌آیند. این سازه‌ها شامل سکوهای ثابت و شناور، اسکله‌ها، موج‌شکن‌ها، پایه‌های توربین‌های بادی دریایی، خطوط لوله و کابل‌های زیردریایی، سامانه‌های بندری و سایر تأسیسات ساحلی و فراساحلی هستند که همواره تحت اثر بارهای پیچیده محیطی قرار دارند. در میان این بارها، امواج دریا یکی از اصلی‌ترین عوامل ایجاد ارتعاش، خستگی، تغییرشکل و در نهایت ناپایداری سازه محسوب می‌شوند. در دهه‌های اخیر، تغییرات اقلیمی با اثرگذاری بر سطح آب دریا، شدت و الگوی وقوع طوفان‌ها، مشخصات طیفی امواج، تداوم رخدادهای حدی و تغییر رژیم باد و جریان، شرایط بهره‌برداری و ایمنی سازه‌های دریایی را با عدم‌قطعیت‌های جدیدی مواجه کرده است. از این‌رو، تحلیل ارتعاشات و ارزیابی پایداری سازه‌های دریایی در شرایط اقلیمی نوظهور، به یکی از محورهای اساسی در مهندسی دریا و سازه‌های ساحلی تبدیل شده است. هدف این مقاله، بررسی جامع مبانی نظری و کاربردی تحلیل ارتعاشات و پایداری سازه‌های دریایی در مواجهه با امواج متأثر از تغییرات اقلیمی است. مقاله با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مرور منابع معتبر داخلی و خارجی تدوین شده است. در این راستا، ابتدا مفاهیم بنیادی مرتبط با دینامیک سازه‌های دریایی، انواع بارگذاری موجی، رفتار ارتعاشی سازه‌ها و شاخص‌های پایداری تشریح می‌شود. سپس اثر تغییرات اقلیمی بر ویژگی‌های امواج، بارهای دینامیکی و پاسخ سازه‌ای تحلیل می‌گردد. در ادامه، روش‌های تحلیلی، عددی و آزمایشگاهی برای ارزیابی ارتعاش و پایداری سازه‌های دریایی بررسی شده و کاربرد آن‌ها در انواع سازه‌های فراساحلی و ساحلی مورد بحث قرار می‌گیرد. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی از طریق افزایش احتمال رخداد امواج حدی، جابه‌جایی در مشخصات طیف انرژی موج، افزایش هم‌زمانی بارهای محیطی و تشدید شرایط بهره‌برداری، می‌تواند دامنه ارتعاش، احتمال وقوع رزونانس، آسیب خستگی، کمانش اعضا، ناپایداری هندسی و کاهش قابلیت اطمینان سازه‌های دریایی را افزایش دهد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که تحلیل‌های مبتنی بر شرایط ایستای اقلیمی گذشته، دیگر برای طراحی و ارزیابی بلندمدت بسیاری از سازه‌های دریایی کفایت ندارند و لازم است رویکردهای مبتنی بر طراحی تاب‌آور، تحلیل احتمالاتی، سناریوهای اقلیمی، پایش سلامت سازه و مدل‌سازی چندفیزیکی مورد توجه قرار گیرند. در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که دستیابی به ایمنی و پایداری پایدار در سازه‌های دریایی مستلزم بازنگری در مبانی طراحی، توسعه استانداردها و ادغام دانش دینامیک سازه، مهندسی امواج، اقلیم‌شناسی و مدیریت ریسک است. /downloadfilepdf/12686