موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات 2676-5764 8 82 2026 05 22 ارزیابی ریسک ایمنی، بهداشت و محیط زیست به روش FMEA در ایستگاه تقلیل فشار گاز شهر سنقر 39 53 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA هادی گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران مریم گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران 2026 02 21 ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز به‌عنوان بخشی حیاتی از زیرساخت‌های تأمین گاز شهری، با ریسک‌های ایمنی، بهداشت شغلی و محیط زیستی متعددی مواجه هستند که در صورت عدم مدیریت مناسب، می‌توانند منجر به حوادث جبران‌ناپذیری شوند. هدف از این پژوهش، ارزیابی جامع این ریسک‌ها به روش تحلیل حالات خرابی و تأثیرات آن (FMEA) در ایستگاه تقلیل فشار گاز شهر سنقر بود. این مطالعه به‌صورت میدانی و توصیفی-تحلیلی انجام شد و داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه با کارشناسان، مطالعه مدارک فنی و اجرای روش FMEA جمع‌آوری گردید. یافته‌ها نشان داد که عدم فعال‌سازی شیر قطع اضطراری خط (SCSSV) با شاخص اولویت ریسک (RPN) برابر با ۳۰۰ به عنوان بحرانی‌ترین ریسک ایمنی شناسایی شد. همچنین، تحلیل پارتو نشان داد که اولین ۷ تجهیز (۷۰٪ کل تجهیزات) مسئول بیش از ۹۰٪ از کل ریسک تجمعی هستند. در حوزه بهداشت شغلی، قرار گرفتن کارکنان در معرض سر و صدا و گازهای خطرناک از مهم‌ترین ریسک‌ها بود. از دیدگاه محیط زیستی، نشت گاز و انتشار متان به عنوان مهم‌ترین تأثیر زیست‌محیطی شناسایی شد. بر اساس یافته‌ها، مجموعه‌ای از پیشنهادات عملیاتی، سیستمی و مدیریتی ارائه شد که شامل نصب سیستم‌های Redundant، اجرای برنامه LDAR، بهبود برنامه نگهداری پیشگیرانه، اجرای سیستم مدیریت یکپارچه HSE و تقویت فرهنگ ایمنی است. این پژوهش نشان داد که استفاده از روش FMEA به‌عنوان یک ابزار سیستماتیک و پیشگیرانه، امکان شناسایی دقیق ریسک‌ها و طراحی راهکارهای هدفمند را فراهم می‌کند و می‌تواند به بهبود پایدار ایمنی و پایداری عملیاتی ایستگاه‌های گاز کمک کند. /downloadfilepdf/16240