موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه Journal of Contemporary Research Science And Research (Jocrisar) مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات 2676-5764 7 74 2025 09 15 تحلیل تأثیر اقدامات زیست‌محیطی واکنشی و فعال بر عملکرد سازمانی: بررسی نقش تعدیل‌گر فرهنگ سازمانی 1 18 FA شمس الدین نیک منش استادیار گروه مدیریت دانشگاه پیام نور، تهران، ایران شمس الدین نیک منش استادیار گروه مدیریت دانشگاه پیام نور، تهران، ایران الهه شفیعی دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، مرکز کرج، ایران الهه شفیعی دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، مرکز کرج، ایران 2025 04 28 این پژوهش به بررسی تأثیر اقدامات زیست‌محیطی واکنشی و فعال بر عملکرد شرکت‌های مستقر در شهرک صنعتی بهارستان با در نظر گرفتن نقش تعدیل‌گر فرهنگ سازمانی پرداخته است. جامعه آماری تحقیق شامل 389 نفر با حجم نمونه 193 نفر از مدیران و کارشناسان واحد تولیدی فعال در این شهرک صنعتی بوده که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های استاندارد جمع‌آوری و با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل گردید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هر دو نوع اقدامات زیست‌محیطی (واکنشی و فعال) تأثیر مثبت و معناداری بر شاخص‌های عملکرد مالی و عملیاتی شرکت‌ها دارند. اقدامات فعال با ضریب تأثیر ۰.۴۵ بیشترین سهم را در بهبود عملکرد نشان دادند، در حالی که اقدامات واکنشی با ضریب ۰.۲۸ تأثیر کمتری داشتند. نقش تعدیلی فرهنگ سازمانی به‌ویژه در تقویت رابطه بین اقدامات فعال و عملکرد شرکت کاملاً مشهود بود. نتایج حاکی از آن است که فرهنگ سازمانی عقلانی و توسعه‌گرا می‌تواند به‌عنوان تسهیل‌گر رابطه بین شیوه‌های زیست‌محیطی و عملکرد عمل کند، در حالی که فرهنگ سلسله‌مراتبی این رابطه را تضعیف می‌نماید. شرکت‌هایی که از فرهنگ مشارکتی و دانش‌محور برخوردار بودند، توانستند اقدامات زیست‌محیطی را به فرصت‌های استراتژیک برای بهبود عملکرد تبدیل کنند. این مطالعه برای مدیران صنعتی نشان می‌دهد که تلفیق سیاست‌های زیست‌محیطی با بستر فرهنگی مناسب می‌تواند به ایجاد مزیت رقابتی پایدار منجر شود. پیشنهاد می‌شود واحدهای تولیدی با اصلاح فرهنگ سازمانی و توسعه نظام‌های یادگیری، زمینه بهره‌برداری بیشتر از سرمایه‌گذاری‌های زیست‌محیطی را فراهم آورند. یافته‌های این تحقیق می‌تواند به سیاست‌گذاران صنعتی در تدوین برنامه‌های توسعه پایدار کمک شایانی نماید. https://jocrisar.ir/downloadfilepdf/3044677