موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه Journal of Contemporary Research Science And Research (Jocrisar) مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات 2676-5764 7 73 2025 08 11 مقایسه تاثیر مصرف مکمل بتاآلانین و کافئین بر سطوح لاکتات خون و استقامت قلبی عروقی پس از یک دوره تمرین تناوبی شدید در مردان فوتبالیست 60 71 FA طاهر مهدی اصل دکتری تخصصی فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کیش، کیش، ایران طاهر مهدی اصل دکتری تخصصی فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کیش، کیش، ایران روح اله ارشادی گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران روح اله ارشادی گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران بی بی فخرالسادات هاشمی گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران بی بی فخرالسادات هاشمی گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 2025 05 31 این پژوهش به بررسی اثرات ترکیبی مکمل‌های بتا-آلانین و کافئین در کنار تمرینات تناوبی شدید (HIIT) بر سطوح لاکتات خون و استقامت قلبی-تنفسی در بازیکنان فوتبال مرد پرداخته است. در حالی که مطالعات پیشین به بررسی جداگانه این مداخلات پرداخته‌اند، تأثیر ترکیبی آن‌ها به ویژه در ورزشکاران نیازمند به توان هوازی و بی‌هوازی هنوز به خوبی شناخته نشده است. روش‌شناسی: در یک طرح نیمه‌تجربی، 42 بازیکن فوتبال مرد (میانگین سنی 22.6 ± 1.5 سال؛ شاخص توده بدنی 21.8 ± 1.3 کیلوگرم بر متر مربع) به صورت تصادفی در شش گروه تقسیم شدند: گروه تمرین HIIT به تنهایی، گروه مکمل بتا-آلانین به تنهایی، گروه مکمل کافئین به تنهایی، گروه ترکیبی HIIT + بتا-آلانین، گروه ترکیبی HIIT + کافئین و گروه کنترل. برنامه تمرینی به مدت 8 هفته و هر هفته 3 جلسه تمرین تناوبی شدید (4-6 تکرار 30-90 ثانیه‌ای با 90-95% حداکثر ضربان قلب و نسبت استراحت به فعالیت 1:1) اجرا شد. مکمل‌های بتا-آلانین (6.4 گرم در روز) و کافئین (6 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز) به صورت دوزهای تقسیم‌شده مصرف شدند. سطوح لاکتات خون در حالت استراحت و حداکثر فعالیت اندازه‌گیری شد و استقامت قلبی-تنفسی با استفاده از آزمون تناوبی یویو ارزیابی گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تی زوجی، تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. یافته‌ها: گروه‌های ترکیبی تمرین + بتا-آلانین و تمرین + کافئین کاهش معناداری در سطوح لاکتات استراحت (به ترتیب β = -0.51 ، p < 0.001 و β = -0.48، p = 0.012) و لاکتات حداکثر (به ترتیب β = -0.62، p < 0.001 و β = -0.59، p = 0.002) در مقایسه با مقادیر پایه نشان دادند. این گروه‌ها همچنین بهبودهای بیشتری در استقامت قلبی-تنفسی (میانگین افزایش 12.7% و 10.3%، p < 0.01) در مقایسه با گروه تمرین به تنهایی (6.1%) یا گروه‌های مکمل به تنهایی (≤3.2%) داشتند. از نظر مکانیسمی، به نظر می‌رسد اثر بافری بتا-آلانین (از طریق افزایش کارنوزین عضلانی) و اکسیداسیون چربی ناشی از کاتکولامین‌ها توسط کافئین در پاکسازی لاکتات و تأخیر در خستگی نقش داشته‌اند. نکته قابل توجه این بود که تفاوت معناداری بین اثربخشی بتا-آلانین و کافئین مشاهده نشد (p > 0.05) که نشان‌دهنده فواید مشابه اما غیرتراکمی این دو مکمل است. بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که ترکیب تمرینات تناوبی شدید با هر یک از مکمل‌های بتا-آلانین یا کافئین می‌تواند بهینه‌سازی متابولیسم لاکتات و بهبود استقامت قلبی-تنفسی در بازیکنان فوتبال را به دنبال داشته باشد. اگرچه هر دو مکمل مؤثر هستند، اما استفاده همزمان از آن‌ها ممکن است فواید اضافه‌تری ایجاد نکند. این نتایج بر اهمیت به کارگیری پروتکل‌های تلفیقی تمرین-تغذیه برای بهبود عملکرد ورزشی تأکید می‌کنند. https://jocrisar.ir/downloadfilepdf/3053624